استانداردهای تحریری و شواهد

sinaestavi.com زندگی‌نامه و اطلاعات رسمی پروژه‌ها، روایت اول‌شخص، یادداشت‌های بنیان‌گذار، محتوای رسانه‌ای و پرونده‌های عمومیِ منبع‌محور منتشر می‌کند. چون ناشر، موضوع بخش بزرگی از سایت نیز هست، این رابطه به‌جای پنهان‌شدن آشکارا بیان می‌شود.

این سایت ادعای استقلال نهادی یک تحریریه خبری، دادگاه، نهاد ناظر یا نشریه دانشگاهی را ندارد. مسئولیت نهایی انتشار، چارچوب روایت، اصلاحات و استفاده منصفانه از شواهد بر عهده سینا استوی است.

محتوا باید روشن کند یک گزاره توصیف رسمی و دست‌اول است، خاطره یا نظر سینا استوی است، یافته‌ای منتسب به یک گزارش مشخص است، ادعایی در یک سند است، زمینه مستقلِ سال‌های بعد است یا استنباط تحریری.

نقل‌قول، جمله‌ای را به فرد نقل‌شده نسبت می‌دهد یا ثبت می‌کند؛ اصالت، کامل‌بودن و زمینه آن همچنان باید بررسی شود و به‌تنهایی درستی جمله را ثابت نمی‌کند. لینک منبع، منشأ ادعا را نشان می‌دهد؛ اعتبار منبع را خودکار به تمام نتیجه‌گیری‌های این سایت منتقل نمی‌کند.

• واقعیت: دارای پشتوانه قابل‌اعتماد و قابل‌شناسایی.
• روایت اول‌شخص: آنچه سینا استوی می‌گوید تجربه کرده، به یاد دارد یا باور دارد.
• ادعای گزارش‌شده: ادعایی منتسب به سند، فرد یا رسانه که به‌عنوان واقعیت قطعی قضایی ارائه نمی‌شود.
• زمینه مستقل: اطلاعات مرتبطی که نباید اثبات یک رخداد مورد اختلاف دیگر تلقی شود.
• نظر یا استنباط: تفسیری که آشکارا از شواهد پایه جدا شده است.

کیفیت منبع با نزدیکی به رخداد، اصالت، استقلال، تخصص، تاریخ و امکان بررسی توسط خواننده سنجیده می‌شود. اسناد اولیه، هرجا انتشارشان قانونی و امن باشد، در اولویت‌اند.

ترتیب معمول چنین است: اسناد رسمی و مدارک اصلی؛ شواهد دست‌اولِ قابل‌راستی‌آزمایی؛ اظهارات مستقیم و قابل‌انتساب؛ گزارش معتبر با منبع‌گذاری روشن؛ تحلیل تخصصی؛ و خلاصه‌های ثانویه. منبع رده پایین‌تر ممکن است مفید باشد، اما محدودیت آن باید گفته شود.

• لینک باید تا حد امکان به نزدیک‌ترین منبع اصلی برسد، نه زنجیره‌ای دوری از خلاصه‌ها.
• تاریخ، نویسنده، ناشر و نسخه مهم منبع، هرجا در دسترس باشد، ثبت می‌شود.
• منبع ناشناس فقط وقتی استفاده می‌شود که نیاز قابل‌دفاعی وجود داشته باشد، دسترسی او قابل‌سنجش باشد و ادعاهای مهم تا حد معقول تأیید شوند.
• منبع حذف‌شده یا خراب می‌تواند با آرشیو قانونی جایگزین شود یا با یادداشتی روشن، از دست‌رفتن دسترسی توضیح داده شود.

ادعاهای مهمِ ناظر به واقعیت باید با منبع اصلی و در صورت امکان با یک منبع مستقل دوم بررسی شوند. پیش از اتکا به اسکرین‌شات، صدا، ویدیو یا سند، منشأ، تاریخ، کامل‌بودن، زمینه و نشانه‌های دست‌کاری آن سنجیده می‌شود.

عدد باید همراه واحد، ارز، تاریخ، روش محاسبه و محدودیت مهمش باقی بماند. برآورد با برچسب برآورد منتشر می‌شود. ارزش اسمی به‌جای پول نقد تحقق‌یافته قرار نمی‌گیرد و همبستگی یا زمینه متأخر، اثبات رابطه علت و معلولی معرفی نمی‌شود.

اگر منابع معتبر با یکدیگر تعارض داشته باشند، اختلاف به‌نفع روایت مطلوب به‌طور خاموش حل نمی‌شود؛ تعارض، مرز شواهد یا نبود تطبیق باید دیده شود.

ادعاهای جدی یا بالقوه آسیب‌زننده باید منبع‌گذاری شوند و زبان متن متناسب با قدرت شواهد باشد. در نبود رأی یا تصمیم معتبر، متن نباید گناه، مسئولیت حقوقی یا قطعیت قضایی را القا کند.

در صورت امکان، پیش از انتشار یک ادعای مهم و جدید، به فرد یا سازمان موضوع ادعا فرصت واقعی پاسخ داده می‌شود. پاسخ مرتبطی که بعداً برسد برای انتشار کامل، خلاصه، لینک یا اصلاح بررسی خواهد شد. انتشار پاسخ به معنای پذیرفتن تمام ادعاهای آن نیست.

حق پاسخ به معنای کنترل مقاله، حذف نقد مستند، الزام به انتشار محتوای غیرقانونی یا اشباع پرونده با ارسال‌های تکراری نیست.

اینکه اطلاعاتی جایی در اینترنت پیدا می‌شود، انتشار دوباره آن را خودکار ضروری یا منصفانه نمی‌کند. ارزش اثباتی و منفعت عمومی در برابر حریم خصوصی، امنیت، کرامت و خطر آسیب نامتناسب سنجیده می‌شود.

نشانی منزل، مدرک هویتی، اطلاعات تماس خصوصی، داده دسترسی مالی، مطالب صمیمی یا پزشکی و اطلاعات کودکان منتشر نمی‌شود یا پوشانده خواهد شد؛ مگر آنکه دلیل قوی، قانونی و مستندی برای انتشار وجود داشته باشد. منافع کودکان وزن ویژه دارد.

هرجا افشای هویت منبع خطر معتبری ایجاد کند، ممکن است هویت او محافظت شود. پوشاندن اطلاعات باید جزئیات حساس را پنهان کند بدون اینکه معنای مدرک را تغییر دهد.

صفحات محصولات و پروژه‌ها، توصیف‌های دست‌اول از کارهای مرتبط با سینا استوی‌اند. وضعیت، دسترسی، نقش و محدودیت باید دقیق باشد؛ پایلوت، برنامه یا محصول در حال توسعه نباید به‌عنوان سرویس عمومی کامل معرفی شود.

محتوای مالی یا بازار نباید وعده بازده، نقدشوندگی، ثبات قیمت یا جایگاه نظارتیِ موجود‌نباشته بدهد. نظر عمومی، توصیه شخصی‌سازی‌شده مالی، حقوقی یا سرمایه‌گذاری نیست.

اگر در آینده محتوای اسپانسری، پولی، افیلیت یا دارای جبران مادی منتشر شود، رابطه به‌روشنی برچسب می‌خورد. منفعت شخصی یا تجاری‌ای که بر یک پرونده عمومی اثر اساسی دارد باید افشا شود.

ابزار هوش مصنوعی ممکن است در پیاده‌سازی صدا، ترجمه، پیش‌نویس، ساختار، آماده‌سازی تصویر یا کنترل کیفیت کمک کند؛ اما خودِ ابزار مدرک نیست و جای بازبینی انسانی ادعاهای مهم، استنادها، لحن و خطر حقوقی یا اخلاقی را نمی‌گیرد.

تصویر مستند نباید به‌شکلی تغییر کند که معنای اثباتی آن عوض شود. تصویر توضیحی یا ساخته‌شده با هوش مصنوعی نباید به‌عنوان عکس یک رخداد، شخص یا مدرک واقعی معرفی شود. هرجا عنصر مصنوعی مهم بتواند خواننده را گمراه کند، باید افشا شود.

نسخه‌های فارسی و انگلیسی باید معنای اساسی یکسان داشته باشند. اگر منبع اصلی فقط در یک زبان وجود دارد، استناد باید به اصل برسد و ترجمه، عدم قطعیت، انتساب و وضعیت حقوقی را حفظ کند.

صفحات مهم پرونده عمومی باید تاریخ انتشار و بازبینی داشته باشند. مدرک تازه می‌تواند افزوده شود، اما به‌روزرسانی نباید بی‌صدا یک ادعای قدیمی را به واقعیت قطعی تبدیل کند یا تعارض مهم را پاک کند.

خطاها طبق «سیاست اصلاحات» رسیدگی می‌شوند. تغییر اساسی باید یادداشت قابل‌مشاهده‌ای داشته باشد که توضیح دهد چه چیزی و چه زمانی تغییر کرده؛ اصلاح تایپی یا قالب‌بندی جزئی ممکن است بدون یادداشت رسمی انجام شود.